Ayna Programı :: Web Sitesine Hoşgeldiniz ::
Ayna
Ana Sayfa | Hakkımızda | Bize Yazın | İletişim | English | Açılış Sayfam Yap | S.Kullanılanlara Ekle 20-11-2017
AYNA BU HAFTA YENİ BÖLÜMÜ COSTA RİCA İLE EKRANLARDA (yeni) Cumartesi 23:00
 
   
Vardar Nehri'nin İkiye Böldüğü Başkent: Üsküp
Yahya Kemal, 'Kaybolan Şehir'e şu mısralarla seslenir doğduğu şehre: "Üsküp ki Yıldırım Bayezid Han diyarıdır Evlad-ı Fatihan'a onun yadigârıdır."

Yahya Kemal, 'Kaybolan Şehir'e şu mısralarla seslenir doğduğu şehre: "Üsküp ki Yıldırım Bayezid Han diyarıdır Evlad-ı Fatihan'a onun yadigârıdır." Makedonya'ya indiğimizde dilimize bu dizeler takılıp kalıyor. Bursa Büyükşehir Belediyesi'nin ecdat yadigârı eserlerden Rıfai Tekkesi ile Gazi Baba türbelerinin restorasyon çalışmalarını incelemek için kalabalık bir heyetle Rumeli'ndeydik. Tabii bir de 250 Müslüman Türk, Arnavut ve Makedon çocuğun sünnet şöleni vardı ki, Üsküp Kalesi'nin altında gerçekleştirilen bu etkinlik görülmeye değerdi. Çocukların tebessümlerini, gelecekte daha kuvvetli kurulacak olan gönül köprülerine yorduk. Şehri gezerken Yahya Kemal, hep yanımızdaydı ve konuşuyordu: "Üsküp ki Şar Dağı'nda devamıydı Bursa'nın Bir lale bahçesiydi dökülmüş temiz kanın."

Makedonya, Yugoslavya'nın dağılması sonucu, 1991 yılında ortaya çıkan Balkan ülkelerinden. 600 yıl Osmanlı egemenliğinde kalan bu topraklarda bugün, kemiyet sıralamasına göre söylersek Makedon, Arnavut, Türk, Roman, Sırp, Boşnak ve Ulahlar yaşıyor. Yüzde 70'e yakını Hıristiyan olan ülkede, en yaygın ikinci din İslamiyet. Bölge, biraz hareketli... Makedonya, en son 2001 yılında iç savaş yaşadı. Müslüman Arnavutlar ile Hıristiyan Makedonlar arasındaki çatışma, yüksek perdeden dinlendirilmese de sağduyulu Avrupalı entelijansiya tarafından ikinci Srebrenitsa olarak adlandırılmıştı.

Geziye dönersek; başkenti adımlamaya başladığımızda geniş bir meydan ve daha otelimizin oradan gözüken devasa bir İskender, literatürdeki ismiyle III. Aleksandros heykeli ile göz göze geliyoruz. Makedonlar için tarihin başlangıcı addettikleri İskender, önemli bir figür. Üsküp Meydanı'nın her yeri heykeller ile çevrili. İskender'in babası II. Filip'ten Rahibe Teresa'ya kadar her sembolün heykelleri ile donatılmış yeni Üsküp. Bu görkemli eserlere bakarken ulus devletlerin tarihlerini heykeller üzerinden anlatmalarının trajedisi geçiyor aklımızdan. Rehberimiz Talha Ali, bunun Makedon hükümetinin bilinçli bir uygulaması olduğunu söylüyor. Nedenini sorduğumuzda şu cevabı veriyor Ali: "Osmanlı eserlerini mümkün olduğunca geri planda bırakmak." Üsküp fatihi Yiğit Paşa'nın sitemkâr bakışlarına tutulmamak için hızlıca geçiyoruz buradan.

Az ötede Vardar Nehri'nin örtüsü gibi duran Fatih Sultan Mehmet Köprüsü'ne ulaşıyoruz. Yanlarına inşa edilen yeni tarihe inat şehrin en önemli simgesi olduğunu söylüyor rehberimiz. Milliyetçi Makedon hükümeti yeni bir Üsküp oluşturmanın derdinde. Her yer şantiye alanı... Ve Osmanlı izlerinin silinmeye çalışıldığı çok bariz. Köprünün öte tarafı tecrit edilmiş bir halde. Bunu sokakların bakımsızlığından anlıyorsunuz. Ali'ye göre, Türk oldukları için buralar görmezden geliniyor. Üsküp Kalesi'ne çıkıyoruz. Osmanlı'nın ilk telgrafhanesinin karşısında yer alıyor kale. Duvarlarından bir tarih süzülüyor. Burası bile kendi haline bırakılmış. Hiçbir onarım yahut koruma söz konusu değil. Hatta vatandaşların anlattığına göre, Osmanlı eserleri kasten yakılıyor, tabi kılıfıma uydurularak. 128 camiden günümüze 20 kadarı ulaşmış.

"Osmanlı, Rumeli'yi çok sevmiş"

1492 senesinde inşa edilen Mustafa Paşa Camii'nde dinleniyoruz. Caminin banisi II. Bayezid ve Yavuz Sultan Selim'e vezirlik yapmış olan Mustafa Paşa. 1963 depreminde hasar gören cami, 1968'de yeniden ibadete açılmış. 2006'da kapsamlı bir restorasyondan geçmiş. Avludan az sonra kucaklaşacağımız Evlad-ı Fatihan'ın Üsküp'üne bakıyoruz. Kiremit örtülü evleri, dar sokakları, moderniteye çok da yüz vermeyen görüntüsünü seyre dalıyoruz birkaç dakika. "Osmanlı, Rumeli'yi gerçekten çok sevmiş" diye konuşuyor kafileden biri. Tespitini caminin mimarisine, iman kokan haziresine baktığımızda tasdik ediyoruz. 'Bizim Üsküp işte' diyorsunuz. İnsanları, Anadolu'nun herhangi bir şehrindeki amcalar gibi dertli bakıyor, teyzelerse yine utangaç... Osmanlı çarşısında hayat günlük sakinliği içinde akıyor. Üsküp kuru fasulyesi, fıstığı, leblebisi ve hediyelik eşya satan dükkânlar göze çarpıyor önce. Türkçenin unutulmuş bir aksanı konuşuluyor sokaklarda. Çarşının orta yerinde bulunan Murat Paşa Camii'nin farklı bir anlamı var. Rehberimiz açıklıyor durumu: "Burası Üsküp'te cuma günleri Türkçe hutbe verilen tek cami." Caminin karşısında Çifte Hamam yer alıyor. Osmanlı eserleri, kendilerine uzatılacak bir el bekliyor gibi boynu bükük. Bursa Büyükşehir Belediyesi'nin bölgede başlattığı çalışmaların ne kadar yerinde ve anlamlı olduğunu idrak ediyoruz dolaştıkça. Bursa kafilesi olduğumuzu duyan Üsküplülerin, "Bursalılar gelse de birkaç yeri daha gün yüzüne çıkarsalar..." dediklerine kulak misafiri oluyoruz.
Manevî bir durak: Rıfaî Tekkesi

Rıfaîlik, Anadolu ve Balkanlar'a da yayılmış tasavvufî bir yol. Üsküp'teki Rıfaî Tekkesi, 1818 yılında kurulmuş. Zaman içinde genişleyen tekkenin avlusuna, ikinci şeyh Hacı Sadeddin Efendi tarafından çeşme yapılıp, kitabe takılmış. Tekkenin türbesi ise 1857'de yaptırılmış. Üsküp'te Türkçe eğitim veren Tefeyyüz İlköğretim Okulu'nun hemen yanında bulunan tekke, Bursa Büyükşehir Belediyesi'nce onarılmaya başlandı.

Tekkenin son şeyhi ise Murtaza Efendi. Henüz 30 yaşında. 2005'te vefat eden babası Şeyh İbrahim'den sonra tekkenin başına geçmiş. Bursa Büyükşehir Belediyesi tarafından yapılan restorasyon bitmek üzere. Murtaza Efendi, onarım sonrası ilk işlerinin beş vakit namaz ve cumaları sürekli hale getirmek olduğunu söylüyor. Zikirler devam ediyormuş ve cemaat gün geçtikçe artıyormuş. Murtaza Efendi'nin ailesi 1876'da Bulgaristan'dan gelmiş. Daha önce Üsküp merkezdeymiş dergâhları. 1963'te şimdiki yere geçmişler. Kendisinin 6. kuşaktan şeyh olduğunu söylüyor Murtaza Efendi. Burada doğup büyümüş. Eşi Hüsniye Hanım da Türk. İrva adında bir de kızları var. Şimdi İrva, tekkenin bahçesinde oynuyor.

Manevî bir durak: Rıfaî Tekkesi

Rıfaîlik, Anadolu ve Balkanlar'a da yayılmış tasavvufî bir yol. Üsküp'teki Rıfaî Tekkesi, 1818 yılında kurulmuş. Zaman içinde genişleyen tekkenin avlusuna, ikinci şeyh Hacı Sadeddin Efendi tarafından çeşme yapılıp, kitabe takılmış. Tekkenin türbesi ise 1857'de yaptırılmış. Üsküp'te Türkçe eğitim veren Tefeyyüz İlköğretim Okulu'nun hemen yanında bulunan tekke, Bursa Büyükşehir Belediyesi'nce onarılmaya başlandı.

Tekkenin son şeyhi ise Murtaza Efendi. Henüz 30 yaşında. 2005'te vefat eden babası Şeyh İbrahim'den sonra tekkenin başına geçmiş. Bursa Büyükşehir Belediyesi tarafından yapılan restorasyon bitmek üzere. Murtaza Efendi, onarım sonrası ilk işlerinin beş vakit namaz ve cumaları sürekli hale getirmek olduğunu söylüyor. Zikirler devam ediyormuş ve cemaat gün geçtikçe artıyormuş. Murtaza Efendi'nin ailesi 1876'da Bulgaristan'dan gelmiş. Daha önce Üsküp merkezdeymiş dergâhları. 1963'te şimdiki yere geçmişler. Kendisinin 6. kuşaktan şeyh olduğunu söylüyor Murtaza Efendi. Burada doğup büyümüş. Eşi Hüsniye Hanım da Türk. İrva adında bir de kızları var. Şimdi İrva, tekkenin bahçesinde oynuyor.

Yahya Kemal, ilk eğitimini bu tekkede almış
 
Üsküp'teki Rıfai Tekkesi'nin önemli bir yönü ise Yahya Kemal'in ilk eğitimini burada almış olması. Hocası Şeyh Sadedin Sırrı Efendi de tekkenin haziresinde yatıyor. Yahya Kemal'i çok sevdiğini dile getiren Murtaza Efendi, çocuğuna da onun şiirlerini ezberletmek istermiş.

Samet ALTINTAŞ/Zaman Pazar



2012-09-04 15:59:42



facebook furl linkibol digg del.icio.us yumiyum
oyyla bagcik technorati twitter ffeed

YAZDIR

ARKADAŞINA GÖNDER

YORUM EKLEYİN
 Lütfen yorum, eleştiri ve beklentilerinizi bize iletin.
Adınız :
Emailiniz :
Yorumunuz :
  
Yorum sayısı : 1 Bütün yorumlar...
hasan boyraz 2012-09-26 18:33:24 - 
neden hiç bir televizyon proğramlarınakatılmıyorsunuz


TÜM YAZILARA ULAŞMAK İÇİN...
Kanada'ya Göçmen Olarak Nasıl Gidilir?
Barış Köprüleri: Türk Okulları
Ayna Yeni Yayın Dönemine Yepyeni Sürprizlerle Başlıyor
Ayna Kameramanının Çilesi...
İngiltere'de Dil Ve Üniversite Eğitimi
Saim Orhan Finikelilere DünyaTuru Yaptırdı
Saim Orhan Sevgi Okullarını Göz Yaşları İçerisinde Anlattı...
Saim Orhan
Saim Orhan "Aykırı Soruları" Yanıtladı
Mesut Yar'dan Ayna'ya Övgü Dolu Sözler
 



BASINDA AYNA

FOTO GALERİ


Belarus



Cibuti



Kanada 2014



Botswana



Süleymaniye



Maputo

Diğer GALERİLER için tıklayın...


VİDEO GALERİ


Costa Rica-1



Hong Kong-2



Hong Kong-1



Makau



Belarus



Panama-3

Diğer VİDEOLAR için tıklayın...

SAİM ORHAN'DAN GEZİ YAZILARI

RÖPORTAJLAR

ANKET


Anket Sonuçları



 

 

 

Site Üretim By Yaap | Copyright (c) 2009